De Bakermat, 2008
Johan Creten (België, 1963)
Sonsbeek ’08, Stille Vijver (Park Sonsbeek), Arnhem
Fotograaf: Gerdien Mogendorff
Inleiding
Midden in de vijver staat De Bakermat van de Belgische kunstenaar Johan Creten (1963). Het werk bestaat uit drie bijenkorven die, door hun vorm, ook als gezichten te lezen zijn. Ze zijn vervaardigd volgens een eeuwenoude techniek van strovlechten en vervolgens in brons gegoten. Tijdens Sonsbeek 2008 werden de korven daadwerkelijk bewoond door zo’n 150.000 bijen, die via de openingen van mond en ogen in- en uitvlogen. Vanwege de vochtige omgeving zijn de korven tegenwoordig leeg. Naast de bijenkorven staat een traditionele wiegmand, eveneens in brons gegoten: een object waarin generaties kinderen de eerste maanden van hun leven zijn verzorgd en gekoesterd.
Creten verbindt in dit werk verschillende lagen van betekenis. De wieg verwijst naar geboorte en oorsprong, de bijen naar gemeenschap en samenwerking. Hun samenleving – een matriarchaat dat grotendeels bestaat uit onvermoeibare werksters – is niet alleen een spiegel voor menselijke structuren, maar ook essentieel voor ons voortbestaan. Zonder bijen zou onze voedselproductie ernstig in gevaar komen.
Ambachtelijke technieken, traditionele materialen en rijke symboliek vormen een rode draad in Cretens oeuvre. Met De Bakermat benadrukt hij dat de mens niet boven de natuur staat: ons bestaan is onlosmakelijk verbonden met dat van dieren en de ecosystemen om ons heen.