Mens tegen Macht, 1953
Gijs Jacobs van den Hof (Nederland, 1889-1965)
Sonsbeek ’52, Audrey Hepburnplein, Arnhem
Fotograaf: J.D. Noske
Inleiding
Mens tegen Macht, van de in Arnhem geboren beeldhouwer Gijs Jacobs van den Hof (1909–1965), behoort tot de bekendste oorlogsmonumenten van de stad. Een jaar na de presentatie tijdens Sonsbeek ’52 werd het werk door Koningin Juliana onthuld als gedenkteken voor de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. Jaarlijks op 4 mei wordt er bij het beeld een krans gelegd.
Het monument verbeeldt de machteloosheid van burgers tijdens de oorlog. Oorspronkelijk stond het naast de Eusebiuskerk op een zandstenen sokkel met vier hoekbeelden, de zogenaamde Pleuranten, en een reliëf van de mythologische figuur Pegasus. In 1970 werden de sokkel en het bijbehorende beeld gedemonteerd vanwege slijtage. De mannelijke figuur werd op een tafel geplaatst, de Pleuranten verhuisden naar de Moscowa begraafplaats, waar Jacobs van den Hof zelf in 1965 werd begraven. Het Pegasusreliëf is nu te zien aan een muur bij het Airborneplein.
Mens tegen Macht toont kenmerken van het Franse classicisme, kenmerkend voor Jacobs van den Hofs oeuvre. De houding van de figuur werd destijds door experts als ongebruikelijk gezien, wat aanleiding gaf tot de speelse bijnaam “Keeper de Munck”, naar de bekende doelman van Vitesse, Frans de Munck.