Phoenix, 1944

In Nederland is Ossip Zadkine (1890–1967) vooral bekend van het oorlogsmonument De Verwoeste Stad in Rotterdam. Een kleinere versie van dat monument werd al getoond tijdens de eerste Sonsbeek-tentoonstelling in 1949. Tijdens Sonsbeek 1952 presenteerde Zadkine Phoenix (1944), een werk dat thematisch aansluit bij zijn eerdere monument: verbonden met de trauma’s van de Tweede Wereldoorlog.

Het beeld toont een feniks, de mythologische vogel die steeds weer uit zijn eigen as herrijst. Zadkine lijkt het moment van de vlam en wedergeboorte te verbeelden. Voor de gemeente Arnhem symboliseert de feniks de wederopbouw van de stad na de oorlog. In 1955 werd Phoenix aangekocht door de gemeente en sinds 1968 staat het beeld naast de lichte marmeren muren van het stadhuis.

Zadkine werd geboren in Wit-Rusland (Belarus) en werkte vanaf 1910 tot zijn dood in Parijs. Zijn vroege werk vertoont kubistische invloeden, een populaire stijl in Parijs vanaf de jaren 1910. In de jaren 1920 ontwikkelde hij een eigen abstracte beeldtaal, minder rigide en dynamischer, die duidelijk zichtbaar is in Phoenix.