Afaina de Jong
Sonsbeek 2026
Park Sonsbeek, Arnhem
Inleiding
Future Untold (Onvertelde toekomst), 2026
Afaina de Jong is een ruimtelijk denker en maker wiens overlappende kunst-, design- en architectuurpraktijk AFARAI (opgericht 2005, Amsterdam) de stad op intersectionele en interdisciplinaire wijze benadert. Haar werk verbindt theorie en onderzoek met ontwerp als feministische praktijk, die maatschappelijke verandering aanmoedigt en ruimte maakt voor verschillen. De Jong streeft ernaar ruimte te creëren voor stemmen en culturele kennis die buiten het typische visuele vallen, zodat niet-visuele media zichzelf kunnen blijven binnen een ruimtelijke context.
Haar nieuwe installatie richt zich op onvertelde herinneringen rond de publieke ruimte – in het bijzonder die van vrouwen. De constructie aan de oostelijke entree van het park bestaat uit drie open, omgekeerde bogen die het park als het ware naar binnen uitnodigen. Binnen de constructie bevindt zich een zitbank. Het grote formaat met de vele zitmogelijkheden benadrukt de gemeenschappelijke functie ervan. Daarnaast is er een geluidswerk dat draait om vormen van kennis die je niet snel in officiële archieven vindt, maar wel een wezenlijk onderdeel van het collectieve geheugen zijn. Het werk is een combinatie van muziekfragmenten en gesprekken over hoe queer en feministische perspectieven in de toekomst een plek kunnen krijgen – afkomstig uit het archief van De Jong en aangevuld met materiaal uit lokale archieven. Je hoort een alternatieve, ongeschreven geschiedenis, opgebouwd uit stemmen en geluiden, waaronder interviews met denkers en vrouwen uit de buurt. Samen schetsen zij hoe een rechtvaardigere stad eruit zou kunnen zien voor iedereen die zich als vrouw identificeert.
Binnen het werk wordt placemaking, het vrijmaken van ruimte voor anderen, het instrument en het park de grond waarop processen van (het maken van) herinneren omgevormd kunnen worden tot iets wat je samen doet. Zo kunnen andere toekomstperspectieven verbeeld en gehoord worden.
Beluister in de audiotour
Over de kunstenaar
Afaina de Jong (geb. 1977, Amsterdam) is een in Amsterdam gevestigde architect die werkt op het snijvlak van kunst en architectuur. Met haar studio AFARAI, opgericht in Amsterdam in 2005, verlegt zij de grenzen van de traditionele architectuur door de stad te benaderen als een intersectioneel en interdisciplinair geheel. Daarbij verbindt zij theorie en onderzoek met ontwerp als een feministische praktijk die verandering stimuleert en ruimte maakt voor verschil. Door vorm te gebruiken als taal — via kleuren, patronen en verhalen die vaak als ‘het andere’ worden gezien — werkt zij aan een inclusievere ruimtelijke ervaring. De Jong is hoofd van de masteropleiding Contextual Design aan Design Academy Eindhoven en bekleedde onderwijsfuncties aan onder meer de Faculteit Bouwkunde van de TU Delft; het Sandberg Instituut, Amsterdam; Columbia University GSAPP, New York; KTH Royal Institute of Technology, Stockholm; en de Rhode Island School of Design, Providence. Haar ontwerponderzoek The Multiplicity of Other werd in 2021 uitgevoerd in opdracht van het Nederlandse paviljoen op de 17e Internationale Architectuurtentoonstelling in Venetië. Haar ontwerpinitiatief The Embodied Restoration Lab, gericht op AI, feminisme en architectuur, maakte deel uit van de 19e Internationale Architectuurtentoonstelling in Venetië in 2025.
Afaina de Jong dankt Innavisions voor de onberispelijke muziekselectie; Soepel Projecten BV voor het meedenken en maken van het werk; en de studenten van Contextual Design van de Design Academy in Eindhoven voor het bieden van een extra hand.
In opdracht van Sonsbeek 2026. Mede mogelijk gemaakt door Sikkens Gelderse Poort, Arnhem.