Jota Mombaça

the long language (Spiral) (de lange taal (Spiraal)), 2026
Foto: Django van Ardenne

Jota Mombaça is een interdisciplinaire kunstenaar wiens werk draait om elementaire vormen van waarnemen en anti-koloniale verbeelding. Voor deze nieuwe opdracht maakte zij een installatie die een scène verbeeldt uit een multidisciplinaire opera, gebaseerd op haar korte verhaal ‘Stuck in Movement (in the Tide)’ (Vast in beweging (in de getijden)) uit 2023.

In dit verhaal maakt de protagonist een overgang van een menselijk naar een geologisch bestaan. Dit gebeurt binnen een breder narratief dat lineaire tijd benadert als een cyclus van catastrophes. De kunstenaar laat zien hoe iemands stem, herinneringen en bestaan afhankelijk zijn van de planeet – als onderdeel van een groter geheugen.

Voor deze installatie creëert Mombaça het decor en de personages van een operascène, waarin de protagonist haar stem terug vindt na een klimaatramp. Op verschillende niveaus van de Steile Tuin bevindt zich een installatie die je als bezoeker helemaal omringt. Je stapt er als het ware in. De installatie bestaat uit een rotsachtige zangeres, een architectonisch element en een geluidslandschap dat de ruimte vult. Het werk nodigt uit om na te denken over ons geheugen. Niet als iets waar je in je eentje een beroep op kunt doen, maar als een proces dat je deelt met een wereld die groter is dan wij: met dieren, planten, dingen en de omgeving zelf.

Herinneren is een belichaamde ervaring, een handeling in het afstemmen op je omgeving, de kakofonie van geluiden die door verschillende wezens en materialen wordt gedragen. In het werk van Mombaça betekent herinneren het loslaten van een gevoel van individualiteit en eigenaarschap, zodat je je kunt verbinden met datgene wat voorbij het menselijke bestaan ligt.

Beluister in de audiotour