Mounira Al Solh

And Europa fled / En Europa sloeg op de vlucht / عندما رحلت أوروبا
2026
Foto: Django van Ardenne

Mounira Al Solh groeide op tijdens de Libanese Burgeroorlog, die in 1975 begon. Sindsdien wordt het land van alle kanten met geweld getroffen – het meest recent in maart 2026, toen buitenlandse militaire bombardementen binnen enkele dagen meer dan een miljoen mensen verdreven. In haar schilderijen, sculpturen, video’s en textielwerken verkent de kunstenaar thema’s als identiteit, migratie, trauma en gender, gevoed door een liefde voor ambacht en vertelkunst. Met vreugde en humor beweegt Al Solh zich tussen intieme persoonlijke herinneringen en collectieve politieke ervaringen. De lichtheid waarmee ze dit doet, beschouwt zij als een mensenrecht: het recht op plezier geldt voor iedereen, en is een vorm van verzet. Hier presenteert zij een monumentale sculptuur van een naakte vrouw die oprijst uit een Murex-schelp – het zeedier waarvan de paarse kleurstof de Feniciërs welvaart bracht en dat door overconsumptie bijna is verdwenen. De figuur, die veel groter is dan menselijk formaat, draagt een koffer, een mobiele telefoon en een roeispaan, en brengt zo verleden en heden samen in één lichaam. Op haar hoofd rust een Fenicische boot; haar lichaam is doorzeefd met kogels. Het werk bouwt voort op Al Solhs verkenning van Fenicische mythologie. Dit nieuwe werk op de Jansbeek reageert op een bronzen monument voor degenen die tijdens hongersnood en oorlog vluchtten, geplaatst in de haven van Beiroet in 2003. De centrale figuur in dit monument van Ramzi Barquet is mannelijk. In dit nieuwe werk, And Europa fled (En Europa sloeg op de vlucht), stelt Al Solh daar een vrouw tegenover: vaak de eersten in Libanese families die vertrekken en die kinderen en toekomsten over het water heendragen. Drijven, zo reflecteert zij, is overleven. Het werk werd deels gemaakt met een scheepsbouwer uit Zuid-Libanon die de bombardementen ontvluchtte en in het atelier van Al Solh terechtkwam. In dit werk is de oorlog niet alleen een verwijzing, maar een werkelijkheid. Het voortdurende geweld in Libanon, de oorlogswonden van Arnhem en het kolonialisme komen hier samen, niet als geschiedenis maar als levend geheugen.

Beluister in de audiotour